.
   FESTIWAL KULTURY ŻYDOWSKIEJ - WYKŁADY

Wykłady, podobnie jak warsztaty są jedną z najistotniejszych części Festiwalu. Ich zasadniczym przesłaniem jest przekazywanie sumy doświadczeń najczęściej żydowskich wykładowców oraz podstawowej wiedzy na temat kultury i historii Żydów.

Symbolika światła w judaizmie - wykład
2 lipca (niedziela), godz. 14.00

Stara Synagoga, ul. Szeroka 24

Światło było pierwszą rzeczą stworzoną przez Pana, pierwszym elementem wprowadzającym ład w chaosie. Gra ono wciąż ważną rolę w większości świąt żydowskich. Związane z nim przedmioty liturgiczne to m.in. menora w dawnej Świątyni Jerozolimskiej, lampka chanukowa, świeczki szabasowe. Światło jest tematem symbolicznych przedstawień w sztuce żydowskiej od starożytności po dziś, chociażby w dawnej wycinance ludowej i w motywach występujących na nagrobkach.

Informacje o wykładowcy:

Monika Krajewska - interesuje się sztuką żydowską od połowy lat 70. Razem z mężem, Stanisławem, publicystą i działaczem żydowskim, jeździła po Polsce fotografując - a często wręcz „odkrywając" - zapomniane wówczas cmentarze i synagogi. Rejestrowała motywy symboliczne i ozdobne fragmenty epitafiów, odrysowując je węglem i przenosząc tuszem na kalkę. Owocem tej pracy były dwa albumy fotograficzne Czas kamieni (Interpress, 1982) i A Tribe of Stones (PWN, 1993). Ta druga książka zawiera obszerny opis motywów symbolicznych występujących w nagrobkach żydowskich, także motywu światła. Od 1981 roku jej fotografie i rysunki nagrobków żydowskich były prezentowane w Polsce, USA, Izraelu, Niemczech, Francji i w Czechach.

Od kilku lat zajmuje się również sztuką żydowskiej wycinanki. Wspólnie z Anną Małecką-Beiersdorf prezentowała swoje prace inspirowane dawną wycinanką żydowską podczas VII Festiwalu Kultury Żydowskiej oraz w Muzeum Etnograficznym w Warszawie. W tym roku Monika Krajewska przedstawi wykład zatytułowany Symbolika światła w judaizmie, a tradycyjnie już, w ostatnim dniu Festiwalu oprowadzi nas po żydowskich cmentarzach Krakowa.

Talmud i myślenie talmudyczne - wykłady
2 lipca (niedziela) godz. 15.30, 3 lipca (poniedziałek) godz. 15.30
Stara Synagoga, ul. Szeroka 24 (Rabin Michael Schudrich)

4 lipca (wtorek) godz. 15.30, 5 lipca (środa) godz. 15.30
Stara Synagoga, ul. Szeroka 24 (Konstanty Gebert)

6 lipca (czwartek) godz. 15.30, 7 lipca (piątek) godz. 15.30
Stara Synagoga, ul. Szeroka 24 (Rabin Sacha Pečarič)

Talmud jest zbiorem tradycyjnych praw judaizmu, uzupełniających Biblię. Powstał z przekazywanych ustnie nauk rabinów działających i nauczających w okresie od VI do III wieku p.n.e. Zgromadzony materiał złożył się na powstanie dwóch Talmudów - Palestyńskiego, zwanego Jerozolimskim i Babilońskiego. Talmud Jerozolimski, ukończony w VI wieku, spisany zachodnio-aramejskim jest bardzo zwięzły i prosty w treści. Stanowi komentarz do 39 z 63 traktatów kodeksu prawnego - Miszny. Talmud Babiloński ukończony na początku VI wieku, trzy razy dłuższy od Jerozolimskiego napisany został w języku wschodnio-aramejskim. Talmud Babiloński jest skarbnicą wiadomości na temat historii, obyczajów i prawa żydowskiego. Jest też wciąż przedmiotem dalszych komentarzy. Cykl wykładów prowadzonych przez Konstantego Geberta, Rabina Saschę Pečariča i Rabina Michaela Schudricha będzie próbą zgłębienia mądrości dawnych ksiąg oraz przedstawienia tradycyjnych i współczesnych odczytań Talmudu.

Informacje o wykładowcach

Rabin Michael Schudrich - urodził się w 1955 w Nowym Jorku. Tam też chodził do szkoły Jewish Day. Studiował i uzyskał stopień magistra teologii żydowskiej Jewish Theological Seminary oraz magistra historii na Columbia University. W latach 1983-89 Schudrich kierował Gminą Żydowską w Japonii. Jeszcze jako student Michael Schudrich zaczął podróżować do Europy Wschodniej, aby pomóc w organizowaniu spotkań rozproszonych członków gmin żydowskich. W 1990 roku rozpoczął pracę w Fundacji Rolanda S. Laudera. Rabin Michael Schudrich jest całym sercem oddany sprawie odrodzenia kultury żydowskiej w Polsce. To głównie dzięki niemu powstały w Polsce żydowskie przedszkola, szkoły, wielu młodych ludzi odkryło swoje religijne korzenie wracając do judaizmu.

Konstanty Gebert - z wykształcenia psycholog, od stycznia 1997 roku redaktor naczelny żydowskiego miesięcznika Midrasz i komentator Gazety Wyborczej. W drugiej połowie lat 70. Gebert był współzałożycielem Żydowskiego Uniwersytetu Latającego (ŻUL) i Polskiej Rady Chrześcijan i Żydów. ŻUL był pierwszą niezależną grupą żydowską, jaka powstała w Polsce po 1968 roku i która stała się zaczynem wielu późniejszych inicjatyw żydowskich. Polska Rada Chrześcijan i Żydów stała się forum inicjującym po raz pierwszy wyznaniowy dialog polsko-żydowski. W roku 1980 Konstanty Gebert był współzałożycielem NSZZ Pracowników Nauki, Technik i Oświaty, który wnet przystąpił do NSZZ "Solidarność". Uniknąwszy 13 grudnia internowania, Gebert dołączył do powstającego pisma "KOS", którego pierwszy numer ukazał się /jeszcze w grudniu 1981. Pod pseudonimem Dawid Warszawski stał się popularnym komentatorem pisma. W 1986 roku podziemne Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich przyznało mu nagrodę im. Bolesława Prusa. Nakładem "Obserwatora Małopolskiego" w Krakowie ukazał się w podziemiu zbiór jego szkiców politycznych Przerwa na myślenie. W 1989 roku Gebert był obserwatorem rozmów okrągłego stołu, które opisał w książce Mebel (Aneks, Londyn, 1990).

Rabin Sascha Pečarič - urodził w Rijece w Jugosławii w 1965 r. W latach 1985-90 studiował w Pradze, gdzie uzyskał magisterium. W latach 1990-97 studiował w Nowym Jorku w Yeshiva University na wydziale rabinackim. W tym samym czasie uzyskał też magisterium z filozofii analitycznej na Columbia University. Od roku 1997 rabin Pečarič mieszka i pracuje w Krakowie jako Dyrektor Programu Religijnego dla Polski, z ramienia Fundacji Ronalda S. Laudera.

Śpiew chasydzki - wykład

3 lipca (poniedziałek), 4 lipca (wtorek), 5 lipca (środa) godz. 14.00
Klezmer Hois, ul. Szeroka 6

Chasydyzm głosi radość życia poprzez taniec i śpiew. Jego istotą jest służenie Bogu w radości absolutnej. Chasydzkie pieśni pochwalne czyli niguny - pieśni poświęcenia i chwały - mają wywołać zarówno wśród wykonawców jak i słuchaczy stan pobożności i ekstazy. Ale nade wszystko są modlitwą czyli rozmową z Bogiem. Chasydzkiej modlitwie musi towarzyszyć simcha czyli radość absolutna, bo jak powiada psalm Panu służyć trzeba z radością, a przed Jego obliczem stawać należy z weselem. Podczas tegorocznych warsztatów nowojorski chasyd Benzion Miller opowiadając o tradycji śpiewu chasydzkiego spróbuje zgłębić jego tajemnice i wprowadzać słuchaczy w tajemniczą bliskość z Bogiem, jaką chasydzi osiągają dzięki swej wierze i muzyce.

Informacje o wykładowcy

Benzion Miller - wokalna kariera słynnego kantora zaczęła się jeszcze w dzieciństwie. Już jako pięcioletnie dziecko Benzion był proszony o śpiewanie podczas wielu publicznych zgromadzeń. W wieku lat osiemnastu Miller został kantorem w Żydowskim Centrum na Hillside w Nowym Jorku. Wiedzę na temat techniki hazanut zdobył dzięki swemu ojcu rabbiemu Aronowi Millerowi - popularnemu kantorowi, pod którego kierunkiem doskonalił swój warsztat wokalny. Studiował również teorię muzyki u kantora Samuela Taube w Montrealu.

Historia chasydyzmu galicyjskiego - wykład

7 lipca (piątek) godz. 14.00
Stara Synagoga, ul. Szeroka 24
Informacje o wykładowcach

Anna Ciałowicz - zajmuje się językiem i kulturą jidysz oraz sztuką translatorską. Studiowała na Uniwersytecie Jagiellońskim i w żeńskiej jesziwie ortodoksyjnej w Nowym Yorku. Była instruktorką Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce. Publikuje w czasopismach Jidełe i Słowo Żydowskie. Szczególnym obszarem jej zainteresowań jest historia chasydyzmu na ziemiach polskich. Obecnie jest odpowiedzialna za program edukacyjny w Gminie Wyznaniowej Żydowskiej w Warszawie i pracuje nad polskim przekładem legend chasydzkich. Ubiegłoroczne wykłady Anny Ciałowicz były pierwszą i jak dotąd jedyną próbą przedstawienia historii dworów chasydzkich w Galicji.

Wojna chasydzka - wykład
6 lipca (czwartek) godz. 14.00
Stara Synagoga, ul. Szeroka 24
Wykładowca
: Anna Ciałowicz, informacja p. Historia chasydyzmu - wykład

Stosunki polsko-żydowskie przed, w trakcie i po wizycie Jana Pawła II
wykład Shevacha Weissa
3 lipca godz. 16.00
Centrum Kultury Żydowskiej, ul. Meiselsa 17

Izrael - rok po wyborach
Wykład Shevacha Weissa
8 lipca godz. 16.00
Centrum Kultury Żydowskiej, ul. Meiselsa 17

Informacja o wykładowcy

Shevach Weiss urodził się w 1935 roku w Borysławiu (obecnie Ukraina). Jako dziecko pamięta wkroczenie wojsk sowieckich do miasta, następnie (od lata 1941 aż do sierpnia 1944) okupowanego przez hitlerowców. Ocalał dzięki ofiarności dwóch kobiet - Ukrainki i Polki.

Po wyzwoleniu, w 1945 roku, w ramach akcji repatriacyjnej powrócił do Polski i osiedlił się w Wałbrzychu, skąd pod koniec 1946 roku, nielegalną drogą wyemigrował do Palestyny. W Izraelu ukończył szkołę rolniczą, następnie był oficerem w Izraelskich Siłach Zbrojnych, gdzie jego bezpośrednim przełożonym był późniejszy premier Icchak Rabin.

Shevach Weiss jest absolwentem wydziału nauk politycznych Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie, oraz historii i prawa Uniwersytetu Hebrajskiego. W latach 1969-75 stał na czele wydziału nauk politycznych Uniwersytetu w Haifie, gdzie w 1975 roku stworzył wydział dziennikarstwa.

W latach 1969-81 członek Rady miejskiej Haify. Działacz Partii Pracy. Począwszy od 1981 roku członek Knessetu, w latach 1992-96 przewodniczący izraelskiego parlamentu.

Jest autorem 30 książek z zakresu samorządu lokalnego i parlamentaryzmu w Izraelu, wspomnień z okresu Holocaustu Mesjasz nie przybył..., jego ostatnia książka traktuje o porażce Partii Pracy w wyborach parlamentarnych w 1996 roku. Shevach Weiss w 1998 roku otrzymał nagrody im. Brata Alberta oraz Izraelską Nagrodę Tolerancji.



 
Biuletyn Informacyjny Biura Prasowego Kraków 2000
Biuro Prasowe Kraków 2000; 31-005 Kraków, ul. Bracka 1; tel. (+48 12) 430 26 41, 430 26 70 fax 430 24 30; e-mail: BP@krakow2000.pl, http://www.krakow2000.pl