.
  FESTIWAL KULTURY ŻYDOWSKIEJ - KONCERTY

Koncert inauguracyjny
2 lipca (niedziela) godz. 19.00
Synagoga Tempel, ul. Miodowa 24

Kantorzy: Benzion Miller (USA), Alberto Mizrahi (USA), Chór Kantorów Wielkiej Synagogi w Jerozolimie

Informacje o wykonawcach

Benzion Miller - jeden z najsłynniejszych kantorów żydowskich na świecie. Wszyscy przodkowie w jego rodzinie pełnili funkcje kantorów. Już w wieku 18 lat został kantorem synagogi w Żydowskim Centrum na Hillside w Nowym Jorku. Wiedzę na temat sztuki śpiewu „hazanut” zdobył dzięki swojemu ojcu, również popularnemu kantorowi - Aronowi Millerowi, pod którego kierunkiem doskonalił także swój warsztat wokalny. Teorię muzyki studiował w Montrealu u kantora Samuela Taube. Śpiewał w Rosji, Polsce, Rumunii i na Węgrzech. W 1998 r. wraz z Alberto Mizrahim z towarzyszeniem Chóru z Jerozolimy Ben Baruch Choir zainaugurował VIII Festiwal Kultury Żydowskiej na dziedzińcu Collegium Maius. W tym roku ponownie zaśpiewa podczas koncertu inauguracyjnego Festiwalu oraz prowadzi cykl wykładów o śpiewie chasydzkim.

Alberto Mizrahi - tenor urodzony w Grecji, jedyne dziecko rodziny ocalałej z Holocaustu, znany jest na świecie jako „Pavarotti z bimy”. Zaliczany jest do grona najlepszych światowych kantorów. Najbardziej liczące się sceny muzyki poważnej zapraszają go do udziału w koncertach symfonicznych i spektaklach operowych. Repertuar wykonuje w dziewięciu językach, co jest unikalne w dziedzinie wokalistyki. Śpiew studiował pod kierunkiem wielkiego mistrza śpiewu kantoralnego - Davida Kusevitskiego i Moshe Ganchoffa. Po ukończeniu Instytutu Kantorów w Żydowskim Seminarium Teologicznym w Nowym Jorku przez pięć lat rozwijał zdobyte wcześniej techniki śpiewu kantoralnego w Tempel Israel w Albany. Studiował w konserwatorium w Cincinati. Śpiewa główne partie operowe w m.in. w Cyruliku Sewilskim, La Boheme, Dobrym wojaku Szwejku. Obecnie można usłyszeć go w repertuarze pieśni sefardyjskich i jazzowych. Zachwyca zarówno barwą i skalą głosu, jak i rozpiętością repertuaru.

Chór Kantorów Wielkiej Synagogi w Jerozolimie - jest zaliczany do najlepszych chórów wykonujących muzykę liturgiczną. Gości w najsłynniejszych salach koncertowych świata m.in. Sydney Opera House, Mozarteum w Salzburgu, Filharmonia w Hamburgu. Współpracował także z Izraelską Orkiestrą Filharmoniczną i Praską Orkiestrą Symfoniczną. Dyrektorem muzycznym i dyrygentem chóru jest Elli Jaffe - kompozytor, członek Królewskiej Akademii Muzycznej w Londynie i honorowy dyrygent Praskiej Orkiestry Symfonicznej. Był uczniem Leonarda Bernsteina i Igora Markievitcha. Dyrygował słynnymi orkiestrami: The Royal Philharmonic Orchestra in London, Liege Philharmonic Orchestra, The European Philharmonic.

W jej oczach - koncert Niny Stiller
3 lipca (poniedziałek) godz. 18.00
Teatr Bagatela, ul. Karmelicka 3

Impreza towarzysząca

Informacja o wykonawcach

Nina Stiller - pieśniarka, malarka i aktorka, absolwentka Wydziału Piosenki i Studium Pantomimy przy Teatrze Żydowskim w Warszawie - jest zdobywczynią wielu nagród (m.in. Grand Prix na Festiwalu Piosenki Aktorskiej we Wrocławiu w 1988 roku, I nagroda na Festiwalu Piosenki Żydowskiej w 1999 r.). Wykonuje bogaty repertuar - pieśni ludowe, rozrywkowe i religijne.

Primal Light - koncert Uri Caine Ensemble
3 lipca (poniedziałek) godz. 20.30
Synagoga Tempel, ul. Miodowa 24

Informacje o wykonawcach

Uri Caine - urodził się w Filadelfii. Tutaj rozpoczął naukę gry na fortepianie u Bernarda Pfeiffera. Studiował kompozycję na Uniwersytecie w Pensylwanii. Od momentu przeniesienia się do Nowego Jorku nagrał siedem albumów, w których łączy jazz z elementami muzyki klasycznej. Dwie pierwsze płyty zadedykował wielkim pianistom jazzowym: Theloniousowi Monkowi i Herbiemu Hancockowi. Wielki wpływ wywarła na niego muzyka Mahlera, Wagnera i Bacha. W 1992 roku znalazł się w finale konkursu na najlepszego amerykańskiego pianistę jazzowego. Brał udział w festiwalach jazzowych w Stanach Zjednoczonych i Europie. Na tegorocznym festiwalu wraz z zespołem klarnecisty Dona Byrona zagra muzykę Gustava Mahlera opracowaną w niezwykłym projekcie Primal Light.

Don Byron - w 1992 roku został uznany przez Down Beat za jazzowego artystę roku. Wśród krytyków i czytelników wiodących magazynów muzycznych określano go mianem najlepszego klarnecisty. Tworząc coś, co sam artysta nazywa „dźwiękiem ponad gatunkami”, Don Byron buduje wyjątkową estetykę nawiązującą do wielu gatunków muzycznych. Urodzony w Bronxie ulegał różnym stylom muzycznym, które poznawał dzięki ojcu grającemu na gitarze basowej oraz matce pianistce. Wykształcenie muzyczne uzyskał w klasie klarnetu u Joe Allarda. Studiował w konserwatorium muzycznym w Nowej Anglii a będąc w Bostonie grał z zespołami latynoskimi i najlepszymi muzykami jazzowymi. Napisał i wykonał muzykę do filmów: Roberta Altmana Kansas City, Paula Austera Lulu na moście i animowanego filmu dla dzieci Tom i Jerry. Obecnie w duecie z pianistą Uri Caine’em pracuje nad nowym albumem poświęconym Igorowi Strawińskiemu.

Leopold Kozłowski i Jego Przyjaciele
4 lipca (wtorek) godz. 18.00
Teatr Bagatela, ul. Karmelicka 3
Prowadzi Jerzy Fedorowicz

6 lipca (czwartek) godz. 22.00
Klezmer Hois, ul. Szeroka 6
Prowadzi Jacek Cygan

Informacje o wykonawcach

Leopold Kozłowski, kompozytor, dyrygent, pianista. Ostatni autentyczny klezmer Galicji. Potomek w prostej linii genialnego klarnecisty żydowskiego Naftule Brandweina. Absolwent konserwatorium we Lwowie. Przez wiele lat był kierownikiem muzycznym w Państwowym Teatrze Żydowskim im. Ester Rachel Kamińskiej w Warszawie oraz kierownikiem muzycznym cygańskiego zespołu Roma. Opracował muzycznie polską wersję Skrzypka na dachu. Tworzy również muzykę filmową - zilustrował Austerię Kawalerowicza, sekwencje polskie w Wichrach wojny, sekwencję cygańską w obrazie Wiosenne wody Skolimowskiego. Wielki klezmer wystąpił również obok genialnego skrzypka Itzhaka Perlmana w głośnym filmie amerykańskim In The Fiddler’ s House, którego istotna część rozgrywa się podczas V Festiwalu Kultury Żydowskiej. Rozmowy obu muzyków, wspólne granie - wreszcie wspomnienia składają się na niezapomniane sekwencje tego wybitnego obrazu. Kozłowski kilkanaście razy koncertował w USA, Kanadzie, wielokroć w Izraelu, także w całej Europie.

W tym roku maestro Kozłowski zaprosił swoich ulubionych wykonawców: Martę Bizoń, Katarzynę Jamróz, Renatę Świerszczyńską i Andrzeja Roga.

Brave Old Word
4 lipca (środa) godz. 20.30
Teatr Bagatela, ul. Karmelicka 3

Informacje o wykonawcach

Brave Old World - grupa powstała w 1989 roku. W jej skład wchodzi czterech wirtuozów mieszkających w czterech różnych miastach na dwóch kontynentach: San Francisco, Chicago, Nowym Jorku i Berlinie.

Wokalistą i skrzypkiem zespołu jest Michael Alpert - jeden z czołowych interpretatorów tradycyjnych i współczesnych pieśni jidysz. Znakomity kontakt z publicznością podczas koncertów sprawia, że przybierają one często formę muzycznej biesiady. Podczas tegorocznego festiwalu wraz z Leopoldem Kozłowskim Alpert poprowadzi warsztaty poświęcone tradycji klezmerskiej. Alan Bern - wiodąca postać wśród klezmerskich pianistów i akordeonistów jest kierownikiem muzycznym grupy. Do zespołowych aranżacji wnosi unikalną, pełną niezwykłych animacji wizję muzyczną. Kurt Björling - mistrz gry na klarnecie przyciąga publiczność grą pełną wyobraźni i pasji lirycznej. Stuart Brotman, multiinstrumentalista, urzeka finezją gry na basie i cymbałach. Brave Old World brał udział w wielu międzynarodowych festiwalach i warsztatach muzycznych. W 1995 roku w Krakowie podczas V Festiwalu Kultury Żydowskiej nawiązał współpracę z geniuszem skrzypiec - Itzhakiem Perlmanem. Od tej pory często razem koncertują. Zespół wydał już trzy płyty.

Jascha Lieberman Trio
5 lipca (środa) godz. 18.00
Synagoga Tempel, ul. Miodowa 24
Informacje o wykonawcach

Jascha Lieberman Trio - zespół tworzą trzej absolwenci Akademii Muzycznej w Krakowie, wykonujący zarówno muzykę klasyczną jak i wiele innych gatunków muzyki. Mają w swoim dorobku nagrania radiowe, telewizyjne oraz koncerty w całej niemal Europie i Ameryce Północnej. Na repertuar Tria składa się: tradycyjna muzyka Żydów aszkenazyjskich, muzyka bałkańska oraz utwory lidera zespołu Jaschy Liebermana. Muzycy sięgają po elementy klasyki, jazzu i muzyki współczesnej. Na szczególną uwagę zasługuje konsekwentna dbałość o charakterystyczny dla muzyki żydowskiej styl wykonawczy, cechujące muzykę klasyczną wokalne traktowanie instrumentów i swoboda w operowaniu dynamiką i barwą. O niepowtarzalnym brzmieniu zespołu stanowią żywiołowe improwizacje z typowo jazzową ekspresją i efekty sonorystyczne. Założyciel zespołu - Jascha Lieberman, skrzypek i altowiolista studiował muzykę klasyczną u najsłynniejszego polskiego altowiolisty - prof. Stefana Kamasy. W zakresie tradycyjnej muzyki żydowskiej był uczniem Giory Feidmana i Leopolda Kozłowskiego. Jako członek kwartetów smyczkowych pracował pod kierunkiem Krzysztofa Pendereckiego. W roku 1993, na zaproszenie Stvena Spielberga wystąpił w Jerozolimie, na koncercie dedykowanym osobom ocalałym z listy Schindlera. Trio zapraszane jest na festiwale muzyczne obok takich sław jak Zubin Metha, James Levine, Kaja Danczowska, Jewgienij Kissin, Martha Argerich.

The Andy Statman Quartet
5 lipca (środa) godz. 20.30
Synagoga Tempel, ul. Miodowa 24

Informacje o wykonawcach

The Andy Statman Quartet - założycielem zespołu jest Andy Statman - wirtuoz klarnetu i mandoliny. Z łatwością porusza się we wszelkich stylach i tradycjach muzycznych. W wieku 17 lat był już uznanym mandolinistą, wykonawcą oryginalnego stylu muzycznego country-bluegrass. Fascynacja jazzem lat 60. sprawiła, że podjął studia w klasie saksofonu. Kamieniem milowym w jego poczynaniach muzycznych była praktyka u legendarnego klarnecisty klezmerskiego Dave’a Tarrasa, który uczynił Statmana swoim spadkobiercą zapisując mu w testamencie swój klarnet. W latach 70. był pionierem wyznaczającym nowe szlaki odradzającej się tradycji klezmerskiej, a także twórczym kontynuatorem muzycznych tradycji chasydzkich. Uczestniczył w nagraniach ponad 100 płyt. Skomponował muzykę do filmów: The Bear Witness i Kaddish. Jako jeden z niewielu muzyków klezmerskich, koncertował ze światowej sławy skrzypkiem - Itzhakiem Perlmanem.

Koncert Bente Kahan
6 lipca (czwartek) godz. 18
Bagatela, ul. Karmelicka 3

Informacja o wykonawcach

Bente Kahan urodziła się w Oslo w tradycyjnej rodzinie żydowskiej. Wykształcenie aktorskie uzyskała w szkołach dramatycznych w Tel-Avivie i Nowym Jorku. W 1990 założyła w Oslo Dybbuk Teatr, który poprzez muzykę i teatr prezentuje historię Żydów. Autorka spektakli Jiddischkeit albo żydowski koncert, Gitl czyli Żydowski Teatr Muzyczny, Żegnaj Krakowie - Bente Kahan śpiewa pieśni Mordechaja Gebirtiga.

Artystce od 1992 roku stale towarzyszą polscy muzycy: Dariusz Świnoga (akordeon, fortepian) i Mirosław Kuźniak (skrzypce).

Kroke
6 lipca (czwartek) godz. 20.30
Teatr Bagatela, ul. Karmelicka 3
Informacja o wykonawcach

Kroke - zespół powstał w 1992 roku z inicjatywy trzech przyjaciół, absolwentów Krakowskiej Akademii Muzycznej i w bardzo szybkim czasie zyskał sobie miano jednej z najciekawszych formacji, występując bardzo często na liczących się scenach muzycznych i festiwalach w całej Europie. Czerpiąc z tradycji żydowskiej Kroke tworzy nowe, unikalne kompozycje, o niespotykanym dotąd brzmieniu. Muzycy wydali już trzy płyty. Ostatnia nosi tytuł The Sounds of Vanishing World. Nazwa zespołu w języku jidysz oznacza Kraków. W życiu muzyków i ich twórczości oznacza ona punkt odniesienia dla ich własnej tożsamości kulturowej i artystycznej.

The Cracow Klezmer Band
7 lipca (piątek) godz. 18.00
Teatr Bagatela, ul. Szeroka 6

Informacje o wykonawcach

The Cracow Klezmer Band - zespół powstał w 1997 roku z inicjatywy znakomitego akordeonisty, absolwenta Akademii Muzycznej w Krakowie, Jarosława Bestera. Pełni on funkcję jego kierownika muzycznego i aranżera. Na początku muzycy zajęli się tradycyjną żydowską muzyką klezmerską sięgając do najróżniejszych stylistyk i trendów. Inspirowani wciąż żywą muzyką ludową pragnęli nadać swoim kompozycjom nowe wibracje i dynamizm. Dbałość o dźwięk, wrażliwość muzyczna, subtelność i perfekcja gry przysporzyła im szybko swoją publiczność. Dużym doświadczeniem dla zespołu była współpraca z Beatą Czernecką - artystką Piwnicy pod Baranami. Wspólnie wykonali tam cykl koncertów pod tytułem Zol Zajn, w którym utwory wokalne przeplatane były utworami instrumentalnymi. Obecnie zespół tworzy muzykę opartą na własnych kompozycjach - głównie Jarosława Bestera, w których łączy ze sobą elementy muzyki klezmerskiej, bałkańskiej, jazzowej, a także klasycznej.

Dave Krakauer Klezmer Madness!

7 lipca (piątek) godz. 23.00
Teatr Bagatela, ul. Karmelicka 3

Informacje o wykonawcach

Dave Krakauer Klezmer Madness! - światowej sławy klarnecista, David Krakauer znany jako wykonawca i interpretator różnorodnych tradycji muzycznych, począwszy od klasycznej muzyki kameralnej, poprzez wschodnioeuropejską, tradycyjną muzykę klezmerską, aż po współczesne nuty muzyki awangardowej. New York Times napisał, że David Krakauer przeniósł tradycję muzyki klezmerskiej w sferę rocka. Podczas koncertów ze swoją grupą Klezmer Madness! Z niezwykłą wirtuozerią i świeżością łączy elementy muzyki klezmerskiej z własnymi, oryginalnymi kompozycjami, w których istotne miejsce zajmuje improwizacja. Wnosi w ten sposób nowe wartości i doznania w muzyczną i nie tylko muzyczną przestrzeń żydowskiego doświadczenia. Muzyczne peregrynacje Krakauera są bardzo rozległe: od New York Philomusica przez festiwale Music from Marlboro, koncerty muzyki kameralnej z Philadelphia Orchestra, kilkuletni związek z zespołem Klezmatics, aż po współpracę z Johnem Zornem i Johnem Cage’em.

Koncert finałowy

8 lipca (sobota) godz. 18.00
ulica Szeroka

Sercem żydowskiego Kazimierza jest ulica Szeroka - wielki prostokątny plac z okalającymi go synagogami: Starą, Remuh i Poppera. W tym miejscu od wielu lat odbywają się otwarte dla publiczności koncerty finałowe Festiwalu. Na wielkiej scenie występują po kolei wszystkie zaproszone zespoły, zaś przed i wokół sceny słucha ich, śpiewa i tańczy w rytm żydowskiej muzyki wielotysięczny (ok. 7000 osób), międzynarodowy tłum. Największy i najdłuższy koncert (ponad osiem godzin muzyki) odbył się w 1995 roku. Stał się częścią filmu o Itzhaku Perlmanie In the Fiddler’s House. Koncert jest wydarzeniem szczególnym dla wszystkich jego uczestników. Jego sens najtrafniej ujęła Alicia Svigals z zespołu Klezmatics mówiąc ze sceny: „Koncert ten poświęcamy pamięci wszystkich tych, którzy przez wieki żyli tu, kochali się i umierali. Pamięci wszystkich krakowskich Żydów.”

W koncercie finałowym udział biorą: Jascha Lieberman Trio, Taraf de Haidouks, Strauss/Warschauer Duo, The Cracow Klezmer Band, Dave Krakauer Klezmer Madness!, The Klezmer Conservatory Band.

Informacje o wykonawcach

Klezmer Conservatory Band (USA) - największa i najliczniejsza bigbandowa orkiestra klezmerska. Tworzy ją dwunastu instrumentalistów pod dyrekcją Hankusa Netsky’ego. Muzyka zespołu sięga swoimi korzeniami do sztetl z Europy Wschodniej i do muzyki przyniesionej przez emigrantów do amerykańskich klubów jazzowych i na sceny teatrów żydowskich. Założycielem orkiestry jest Hankus Netzky, kompozytor i multiinstrumentalista, który bazując na doświadczeniach swoich przodków grających w orkiestrze klezmerskiej w latach dwudziestych, w Filadelfii, w ramach warsztatów w bostońskim New England Conservatory powołał do istnienia nowoczesny zespół klezmerski. Zespół był pierwszym autentycznym zespołem klezmerskim, który po wojnie gościł w Krakowie. Ich występy na scenie wzbudzają za każdym razem entuzjastyczne reakcje publiczności.

Taraf de Haidouks (Rumunia) - zespół Cyganów z wioski Clejani, w mało znanym zakątku Rumunii. Grupa składa się z czternastu lautari czyli zawodowych muzyków wykonujących muzykę tradycyjną, których podstawową umiejętnością jest niezwykła zdolność improwizacji. Grana przez nich muzyka jest ważnym elementem cygańskiej rzeczywistości. Od zawsze towarzyszy najważniejszym wydarzeniom w życiu wioski: narodzinom, chrztom, weselom, pogrzebom, żniwom... Nastrojowe ballady, cygańskie tańce i okolicznościowe piosenki czerpią z rytmów bałkańskich, serbskich, tureckich oraz żydowskich. Dzięki różnorodności i oryginalności tej muzyki oraz umiejętnościom muzyków Taraf de Haidouks (orkiestra zbójników) ma imponujący i bogaty repertuar, któremu nie sposób postawić zarzutu skostniałego, muzealnego folkloru. Autentyczna, inspirowana codziennym życiem muzyka rumuńskich Cyganów uwodzi publiczność podczas koncertów, które potwierdzają artyzm i wirtuozerię wykonawców. Ich obecność na koncercie finałowym Festiwalu będzie bezprecedensowym muzycznym wydarzeniem.

Strauss/ Warschauer Duo

Skrzypaczka Deborah Strauss i Jeff Warschauer (gitarzysta, mandolinista, śpiewak) uchodzą za najbardziej aktywnych, a zarazem poważanych twórców sceny muzyki klezmerskiej i jidisz. Odnaleźli wspólnie styl wykonawczy, który pomimo ścisłych związków z tradycją okazał się w pełni oryginalny.

Deborah Strauss jest uważana za jedną z najświetniejszych artystek praktykujących do dziś tradycyjne żydowskie techniki gry na skrzypcach. Należy do słynnego Chicago Klezmer Ensemble, występuje w duecie z Kurtem Björlingiem (tsimbl). Współpracowała z Brave Old World, Adrienne Cooper - pieśniarką jidisz i Klezmer Conservatory Band. W latach 1994, 1995 i 1999 gościła jako solistka podczas dwóch kolejnych edycji krakowskiego Festiwalu Kultury Żydowskiej.

Jeff Warschauer jest znany na całym świecie jako wirtuoz klezmerskiej mandoliny. Uchodzi też za niezwykłego innowatora w dziedzinie autentycznego klezmerskiego stylu gry na gitarze i za pełnego ekspresji spiewaka pieśni jidisz. Występował i dawał lekcje gry w całych Stanach Zjednoczonych, w Zachodniej Europie, Polsce, Czechach, Australii i Nowej Zelandii, a nawet w dawnym Związku Radzieckim. Jest członkiem Klezmer Conservartory Band, występował z baletem Bolshoi, uczestniczył w wielu sesjach nagraniowych, był kompozytorem muzyki teatralnej i filmowej. Jego własna grupa Warschauer Klezmer Ensemble często gości na koncertach w USA, Holandii i Polsce.

Biuletyn Informacyjny Biura Prasowego Kraków 2000
Biuro Prasowe Kraków 2000; 31-005 Kraków, ul. Bracka 1; tel. (+48 12) 430 26 41, 430 26 70 fax 430 24 30; e-mail: BP@krakow2000.pl, http://www.krakow2000.pl