.
  Sztuka sakralna biskupstwa krakowskiego

Ks. dr Józef Andrzej Nowobilski

Sztuka sakralna jest nieodłącznym składnikiem i w pewnym sensie towarzyszką życia religijnego. Stanowi wykładnik przemian i rozwoju duchowości każdego kraju, każdej prowincji kościelnej, a nawet mniejszych wspólnot religijnych. Tysiącletnie trwanie, rozwój i przemiany diecezji krakowskiej, musiały znaleźć i znalazły swój wyraz także w rozwoju i przemianach sztuki sakralnej, powstałej na terenie tego biskupstwa. Stąd obchodzone przez nas tysiąclecie diecezji krakowskiej, stanowi szczególną okazję do refleksji nad rozwojem tej sztuki a równocześnie okazję do jej zaprezentowania szerszej rzeszy odbiorców. Warto przy tym dodać, iż pole do porównań jest bardzo szerokie. Nie można bowiem zapominać, że biskupstwo krakowskie było największe w Polsce i w okresie swego rozkwitu (XIV) obejmowało: Kielce, sięgało aż po Lublin i Sandomierz, a na zachodzie po Będzin i ziemię Częstochowską.

Początki sztuki sakralnej nowo założonej diecezji, są ze względu na odległość czasową i dopiero co rozwijające się życie religijne stosunkowo skromne i mniej znane. Oczywiście centrum życia religijnego i sztuki sakralnej w tym okresie był ośrodek, jaki powstał wokół kilkakrotnie przebudowywanej katedry na Wawelu. Równocześnie jednak życie duchowe i sztuka sakralna uzyskują w XI wieku zasadniczą pomoc i wsparcie jaką przyniosło przybycie pod Kraków do Tyńca zakonu Benedyktynów (1040). Ten znany ze swych dzieł w całej Europie zakon, już o wielowiekowej tradycji, od początku swego istnienia stał się drugim obok Krakowa centrum sztuki sakralnej.

Intencją organizatorów wystawy było skoncentrowanie się na najwcześniejszych, a zarazem najcenniejszych zabytkach sztuki sakralnej, pochodzących z terenu historycznej diecezji. Celem wystawy jest wszak nawiązanie do początków i religijnych źródeł powstania i rozwoju sztuki w diecezji. Stąd dokonując doboru eksponatów, starano się pokazać te, z którymi nie mamy bezpośredniego kontaktu na co dzień, które zamknięte są w skarbcach, są najtrudniej dostępne.

Przygotowując scenariusz wystawy, autorzy przewidywali udostępnić dużo większą ilość obiektów. W praktyce okazało się, iż takie przedsięwzięcie jest niemożliwe. W konsekwencji zdecydowano się ilość zrekompensować jakością. Aktualnie eksponowane 250 obiektów pochodzących z historycznych granic diecezji, stanowi i tak ogromny zbiór niewątpliwie reprezentatywny dla sztuki sakralnej tysiąclecia.

Organizatorzy wystawy pragną przekazać wyrazy szczerej wdzięczności wszystkim osobom i instytucjom, które wyraziły zgodę na wypożyczenie obiektów na naszą wystawę. Pragniemy podkreślić z wdzięcznością życzliwość i zainteresowanie parafii i klasztorów, które niejednokrotnie z własnej inicjatywy wskazywały nam i udostępniały ważne dla historii diecezji dzieła sztuki prawie do tej pory nie znane. Objęcie tych obiektów opracowaniem naukowym i katalogiem wystawy przyczyni się niewątpliwie do ich udostępnienia nauce polskiej i lepszego poznania szerszej rzeszy publiczności.

Ks. dr Józef Andrzej Nowobilski. Dyrektor Muzeum Archidiecezjalnego. Komisarz wystawy Skarby Archidiecezji Krakowskiej.

 

Biuletyn Informacyjny Biura Prasowego Kraków 2000
Biuro Prasowe Kraków 2000; 31-005 Kraków, ul. Bracka 1; tel. (+48 12) 430 26 41, 430 26 70 fax 430 24 30; e-mail: BP@krakow2000.pl, http://www.krakow2000.pl