Skarby Św. Franciszka - wystawa
20 września 28 października 2000 r.

Muzeum Historyczne miasta Krakowa organizuje od 1992 wystawy z cyklu Skarby krakowskich klasztorów. Ich celem jest pokazanie publiczności niedostępnych dzieł sztuki, które na co dzień służą kultowi lub spoczywają w skarbcach klasztornych. Pokazywane przedmioty bardzo rzadko lub wcale nie opuszczają murów klasztornych, tym większą atrakcją jest możność ich oglądania. Kraków jest miastem wyjątkowo bogatym w kościoły i klasztory. Cykl wystaw może być kontynuowany przez wiele lat, prezentując dziedzictwo świadczące o poziomie naszej kultury artystycznej.

W roku 2000 zaprezentowana została wystawa zbiorów oo Franciszkanów. Hasło Festiwalu Duchowość znakomicie łączy się z zakonem oo. Franciszkanów To oni przez swojego założyciela św. Franciszka, odnowili życie religijne średniowiecza, głosząc ideę ubóstwa i prostoty, żarliwej wiary i miłości, które jest dziełem Stwórcy.

Wystawa Skarby Św. Franciszka oraz bogato ilustrowany album były podsumowaniem dziewięcioletniej tradycji cyklu Skarby krakowskich klasztorów.

Rzeźby i malowidła, relikwiarze, monstrancje i kielichy, szaty liturgiczne, rękopisy i starodruki, dokumenty i pamiątki gromadzone od siedmiuset lat w klasztorze oo. Franciszkanów zostały na dwa miesiące udostępnione publiczności. Na co dzień znajdują się one w miejscu objętym klasztorną klauzurą - niektóre nie są nawet znane fachowcom.

Zakon oo Franciszkanów Konwentualnych jako jeden z pierwszych został założony w Krakowie na początku XIII wieku. Od tego czasu dzieje zakonu splatały się z dziejami miasta i państwa, a klasztor bywał miejscem ważnych wydarzeń historycznych i religijnych. Tu powstało pierwsze w Krakowie piastowskie mauzoleum (pod głównym ołtarzem spoczywa Bolesław Wstydliwy i jego błogosławiona siostra Salomea), według tradycji tu właśnie schronił się przed swoimi przeciwnikami przyszły król Władysław Łokietek, w XVI wieku wielu braci związało się z reformacją, a podczas „potopu” okupujący miasto Szwedzi powierzyli działającemu przy klasztorze Bractwu Męki Pańskiej opiekę nad jeńcami wojennymi. Klasztoru nie ominęły wielkie klęski, jakie spadały na miasto: największe zniszczenia przyniósł najazd Szwedów w latach 1655 - 57 i wielki pożar Krakowa w 1850 r. Mimo to przetrwało wiele bezcennych zabytków m.in. mieszcząca się na krużgankach, jedyna w swoim rodzaju galeria portretów biskupów krakowskich, rozwijana od XV wieku do czasów współczesnych, czy otoczony kultem późnogotycki wizerunek Matki Boskiej Bolesnej. Kolejne restauracje również odcisnęły swoje piętno - najwspanialszym przykładem jest doskonale wpisujący się w charakter tego miejsca zespół witraży Stanisława Wyspiańskiego i przez niego częściowo wykonana polichromia.

Na wystawie pokazano portrety biskupów, m.in. wizerunek Św. Stanisława z ok. 1490 r. oraz portrety renesansowe, wśród których jest szczególnie cenna, uważana za pierwszy nowożytny portret w malarstwie polskim podobizna biskupa Piotra Tomickiego - prawdopodobnie dzieło cystersa z Mogiły Stanisława Samostrzelnika, namalowane przed 1535 r. Z XVI wieku pochodzą także: malowany na desce późnogotycki obraz epitafijny z wyobrażeniem Chrystusa Bolesnego, Matki Bożej i Św. Jana Chrzciciela polecającego szlachcica herbu Ostoja oraz renesansowy tryptyk z wyobrażeniem Świętej Rodziny. XVII i XVIII wieczne portrety epitafijne zwracają uwagę przez bardzo realistyczne potraktowanie postaci i wierne odtworzenie detali ich strojów. Ponadto pokazane zostały inne obrazy z XVII i XVIII wieku, naczynia liturgiczne, ornaty, a także zegary.

Wystawie towarzyszył katalog obejmujący wszystkie dotychczasowe prezentacje cyklu: Kapucynów, Cystersów, Karmelitów Trzewiczkowych na Piasku, Kanoników Regularnych Laterańskich, Bernardynów, Franciszkanów Reformowanych i Prezentek.

Miejsce i termin wystawy:
Skarby Św. Franciszka
Muzeum Historyczne m. Krakowa „Pałac Krzysztofory”
Rynek Główny 35
20 września - 28 października 2000 r.

Organizatorzy wystawy:
Muzeum Historyczne m. Krakowa, Rynek Główny 35
Kuratorzy wystawy: Janusz Tadeusz Nowak, Witold Turdza
Biuro Festiwalowe Kraków 2000, ul.
Św. Krzyża 1



Złoci Sponsorzy

Zrealizowano przy pomocy finansowej 
Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Patroni medialni