Wawel 1000-2000 - wystawa jubileuszowa
5 maja 2000 r.

Wawel to symbol polskich dziejów, pomnik minionej wielkości i chwały, miejsce w którym ogniskuje się historia narodu i państwa. Miejsce szczególne dla narodowej pamięci. Miejsce kształtowania się państwa polskiego. W 1000 roku u grobu św. Wojciecha w Gnieźnie cesarz Otto III przez symboliczny akt wręczenia włóczni Św. Maurycego Bolesławowi Chrobremu, włączył młode księstwo polskie do grona krajów łacińskiej Europy. Włócznia, niezwykłej rangi relikwia, jest do dziś znakiem wielowiekowej świadomości historycznej Polaków.

Jak wynika z badań już w wiekach IX i X znajdowały się tu zabudowania, a tysiąc lat temu stał ufortyfikowany gród. Wzgórze Wawelskie było sercem polskiej państwowości od jej zarania, po zjeździe gnieźnieńskim, stanęła tu również katedra - siedziba biskupstwa krakowskiego. Za czasów panowania Kazimierza Odnowiciela (1039-1058) złożono w Katedrze bezcenne relikwie, m.in. włócznię św. Maurycego, a później także insygnia królewskie. Gdy spoczęły tu relikwie św. Stanisława, katedra stała się miejscem pielgrzymek. Od 1320 roku (koronacja Władysława Łokietka) aż do połowy XVIII wieku odbywały się tu koronacje królów polskich, Wawel stał się także miejscem ich wiecznego spoczynku. Wiek XVI, okres panowania Jagiellonów, to okres największego rozkwitu Wawelu - z tego okresu pochodzą chociażby piękne arrasy. Przeniesienie stolicy Polski do Warszawy, wiążę się z upadkiem Zamku, dalsze dzieje: najazd Szwedów, rozbiory, utworzenie koszar wojskowych w zabytkowych wnętrzach (po 1846 r), wreszcie druga wojna światowa doprowadziły do poważnej dewastacji, chociaż już w XIX wieku przystąpiono do porządkowania i prac konserwatorskich. Jednak Wawel pozostał na zawsze w świadomości Polaków miejscem szczególnym, relikwiarzem pamięci narodowej.

Wawel 1000-2000 to ogromna wystawa, w ramach której w syntetycznym ujęciu pokazane zostały dzieje kultury artystycznej Wzgórza Wawelskiego jako siedziby królewskiej i biskupiej oraz sztuki sakralnej diecezji krakowskiej, która w 2000 roku obchodziła swoje tysiąclecie. Wystawa zaprezentowała rozproszone po całym świecie zabytki: z Warszawy, Londynu, Oxfordu, Florencji, Norymbergii, Monachium, Uppsali, St. Petersburga, Budapesztu, Sztokholmu czy Wiednia.

Wystawa składała się z trzech dopełniających się części, z których dwie były umieszczone na Wzgórzu Wawelskim, a trzecia w Muzeum Archidiecezjalnym. Ekspozycja nie była pełną retrospektywą tysiąclecia dziejów i kultury Wzgórza. Przyjęta formuła pozwoliła zaprezentować widzom momenty świetności, kiedy dzieła sztuki powstałe na Wawelu i dla Wawelu najlepiej wyrażały mocarstwowy program dynastii, dojrzałość gustu i rozmach mecenasowskich poczynań władców, ich prywatne potrzeby intelektualne i duchowe, dążenie biskupów do otoczenia liturgii w królewskiej katedrze najwyższym splendorem.

Kultura artystyczna dworu królewskiego i katedry: cymelia średniowiecznego iluminatorstwa, królewskie rękopisy iluminowane doby jagiellońskiej, gotyckie malarstwo tablicowe, malowane epitafia, pamiątki po królowej Jadwidze, zespół portretów Jagiellonów i Wazów, królewskie klejnoty, paradne militaria królewskie. Szczególne miejsce przewidziano dla kompletu ruchomego wyposażenia Kaplicy Zygmuntowskiej - złotnictwa i tkanin fundacji Zygmunta I, Bony i Anny Jagiellonki.

Katedra krakowska- biskupia, królewska, narodowa: głównym eksponatem była włócznia św. Maurycego - symbol tysiąclecia państwowości i chrześcijaństwa w Polsce; pokazany został również złoty krzyż z diademów książęcych (XII w.) i szereg rzadko wystawianych publicznie precjozów.

Skarby Archidiecezji Krakowskiej: synteza dziejów sztuki diecezji krakowskiej. Zaprezentowano około 250 obiektów, pochodzących z historycznych granic diecezji.

Termin i miejsca wystaw:

5 maja - 30 lipca 2000 r.
Kultura artystyczna dworu królewskiego
Zamek Królewski na Wawelu, Wawel 5

5 maja - 31 sierpnia 2000 r.
Katedra krakowska - biskupia, królewska, narodowa
Muzeum Katedralne, Wawel 3

5 maja - 30 września 2000 r.
Skarby Archidiecezji Krakowskiej
Muzeum Archidiecezjalne, ul. Kanonicza 19

Organizatorzy wystawy jubileuszowej Wawel 1000-2000
Zamek Królewski na Wawelu, Kraków, ul. Wawel 5
Kuratorzy wystawy: Magdalena Piwocka, Krzysztof Czy
żewski, Dariusz Nowacki
Zarząd Bazyliki Metropolitarnej na Wawelu, Kraków, ul. Wawel 3
Kurator wystawy: Krzysztof Czy
żewski
Muzeum Archidiecezjalne w Krakowie, ul. Kanonicza 19
Kurator wystawy: Ks. Józef Andrzej Nowobilski
Biuro Festiwalu Kraków 2000, Kraków, ul.
Św. Krzyża 1
Dyrektor Festiwalu Kraków 2000: Bogusław Sonik
 
 

Główny Sponsor wystawy


Złoci Sponsorzy

Zrealizowano przy pomocy finansowej 
Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Patroni medialni