Sztuka Ikony. 
Malarstwo sakralne Macedonii (XI - XIX w.)
7 listopada - 31 grudnia 2000 r.
.

Ewangelista Mateusz, około 1295 r.; cerkiew św. Bogarodzicy Peribleptos (obecnie cerkiew św. Klementa), Ochryd, 105 x 56,5 x 3 cm, Galeria Ikon w Ochrydzie

Matka Boża Hodegetria; około 1346-1347 r.; monastyr św. Michała Archanioła i św. Gawrila, Lesnowo; deska, płótno, tempera; 112,5 x 90,3 x 1,3 cm; Muzeum Macedonii, Skopje

Zmartwychwstanie Chrystusa; zograf Dymitar Andonow Papradiszki, 1887; deska, tempera; 30,2 x 34,9 x 2,5 cm; Muzeum Macedonii, Skopje

Matka Boża Przewodniczka (Hodegetria); koniec XVI wieku; cerkiew św. Jana Prodromosa, monastyr Slepcze, Demir Hisar; deska, tempera, stiuk; 92,6 x 67,2 x 4 cm; Muzeum Macedonii, Skopje

Jezus Chrystus z Archaniołami, cykl poświęcony Archaniołom; cerkiew Michała Archanioła i św. Gawrila, Lesnowo; deska, płótno, tempera, stiuk; 131 x 93,6 x 4,4 cm; Muzeum Macedonii, Skopje

Jezus Chrystus Zbawiciel i Stwórca, 1394 r., cerkiew Przemienienia Pańskiego, monastyr Zrze, Prilep, deska, tempera; 131 x 88,5 x 4 cm; Muzeum Macedonii, Skopje

Wprowadzenie Matki Bożej do świątyni 1730-1739 r.; cerkiew św. Dymitra, Bitola; deska, tempera; 37,8 x 34,2 x 3 cm; Muzeum Macedonii, Skopje

Matka Boża z Chrystusem i ze świętymi; zograf Diczo, 1852; cerkiew św. Petki, Galicznik, Gostiwar; deska, tempera; 42,8 x 56,2 x 3,3 cm; Muzeum Macedonii, Skopje

Archanioł Michał; 2 poł. XVI wieku; cerkiew św. Jerzego, Struga; deska, tempera; 108 x 50 x 3,5 cm;  Muzeum Macedonii, Skopje

Dzięki uprzejmości Muzeum Macedonii w Skopje i Festiwalowi Kraków 2000, krakowska publiczność oraz goście odwiedzający Kraków mieli rzadką w Polsce okazję do obcowania z dziełami bizantyjskiego i pobizantyjskiego malarstwa ikonowego z terenów obecnej Republiki Macedonii. Terytorium obecnej Macedonii od XI do XIII wieku należało do Cesarstwa Bizantyjskiego, również później pozostając pod wpływem jego kultury. Na przełomie XIV i XV wieku tereny te zostały opanowane przez Turków, mimo to Macedonia zachowała swoją religijną i kulturową tożsamość. Dlatego też do naszych czasów przetrwały liczne kościoły i klasztory pochodzące z okresu między XI a XIV wiekiem, bogato zdobione malowidłami i ikonami, sprowadzanymi z Konstantynopola i Salonik lub wykonywanymi na miejscu. Po drugiej wojnie światowej najcenniejsze spośród tych dzieł zostały zgromadzone w specjalnie do tego celu stworzonych instytucjach, z których największe znaczenie ma Muzeum Narodowe w Skopje i Państwowa Galeria Ikon w Ohrydzie. W latach 80. część kolekcji postanowiono udostępnić innym krajom.

Wśród prezentowanych na wystawie trzydziestu ikon z okresu od XI do XIV wieku, znajdują się dzieła o najwyższej randze artystycznej, należące do kanonu historii sztuki bizantyjskiej. Wystawa była okazją do prześledzenia przemian stylowych w malarstwie ikonowym Macedonii, który u zarania swoich artystycznych dziejów potrafił twórczo skorzystać z najważniejszych ośrodków cywilizacji bizantyjskiej (Konstantynopola, Salonik, Góry Athos), a po upadku Cesarstwa Bizantyjskiego, w warunkach niewoli tureckiej, kontynuował wywodzące się z Bizancjum tradycje w zakresie treści, formy i funkcji sztuki religijnej, wzbogacając je o nowe elementy, również o genezie zachodniej.

Ekspozycja była swoistego rodzaju syntezą, panoramą najważniejszych zjawisk formalnych w malarstwie ikonowym tego regionu w przeciągu ośmiu stuleci. Właściwe eksponaty, ikony, zostały uzupełnione o pełnowymiarowe współczesne kopie wybranych malowideł ściennych powstałych między XI a XV wiekiem.

Miejsce i termin wystawy:
Arsenał Muzeum Książąt Czartoryskich, ul. Pijarska 8
7 listopada - 31 grudnia 2000 r.
Kuratorzy wystawy: Viktoria Popovska-Korobar, S
ławomir Skrzyniarz

Organizatorzy:
Dyrektor Festiwalu Kraków 2000: Bogus
ław Sonik
Biuro Kraków 2000, ul. Św. Krzyża 1
Muzeum Republiki Macedoni, Republika Macedonii
Dyrektor Muzeum Macedonii: Dragi Mitrewski
 

 

Złoci Sponsorzy

Zrealizowano przy pomocy finansowej 
Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Patroni medialni